Eerst repareren en dan repeteren

Eerst repareren en dan repeteren

ACHTERGROND KOREN

Een jaar lang hebben ze al geen noot meer in elkaars gezelschap gezongen. Al die tijd staan de 1100 Limburgse koren op pauze. Het heeft nog niet geleid tot extra opheffingen en opzeggingen, maar zorgen zijn er wel.

DOOR JOS VAN DEN CAMP

Blijven de leden weg of komen ze terug? Vragen die veel bestuurders van zangkoren in deze provincie al maanden bezighouden. De koren zorgen in ieder geval vaak goed voor de ruim dertigduizend zangers en zangeressen: met nieuwsbrieven, regelmatig een belletje en een doosje bonbons tussendoor. Uit de cijfers blijkt in Limburg nog nauwelijks iets van opheffingen van verenigingen en opzeggingen van leden als gevolg van corona.

De cijfers van het Koornetwerk Nederland geven echter een ander beeld. Volgens deze koepel, waarbij meer dan veertig zangersbonden zijn aangesloten, hebben ruim 14.000 koorleden hun lidmaatschap opgezegd. Het gaat om 10 procent van alle koorzangers en – zangeressen (met uitschieters tot 28,5 procent bij een enkele bond).

Voorzitter Daphne Wassink van Koornetwerk Nederland zegt dat koren nu al een jaar in de pauzestand staan. Veel verenigingen vragen al maanden geen contributie meer aan hun leden. „En dan doen ze ook geen afdracht aan hun bond”, zegt ze. Dat zou de achtergrond kunnen zijn van de forse ledendaling. „Misschien is het iets tijdelijks. Maar het is wel spannend”, zegt ze over de terugval die zich volgens haar vooral onder oudere zangers speelt. „Blijven ze weg of komen ze terug als alles weer voorbij is?”

Als je een jaar niet gezongen hebt, dan gaat je stem achteruit. Dan moet je trainen en je repertoire pimpen.     Fer van de Winkel  ( KNZV-Limburg)

Niet afwijken

Het beeld van opzeggingen wordt niet herkend in Limburg, zegt Jeu Smeets die tot voor kort als voorzitter verbonden was aan de stichting Verbindend Netwerk Koorzang in Limburg en nog altijd actief is in het wereldje. Smeets heeft ‘eens wat gebeld’ met dirigenten en voorzitters in Limburg en concludeert dat de opzeggingen niet afwijken van reguliere jaren, zo’n 3 procent per jaar tegen landelijk 5 procent.

„Ik vind het hoog tijd dat de discussie start over de toekomst van de koren. Het is nu oorverdovend stil. Dat is heel jammer. Als alles voorbij is, dan moet je klaar zijn voor een nieuw begin. Maar dat zie ik nog niet”, zegt Smeets.

Ook voorzitter Fer van de Winkel van Koninklijke Nederlandse Zangers Vereniging (KNZV) in Limburg ziet geen teruggang in het aantal koren of leden. Bij de Limburgse afdeling zijn momenteel 63 koren aangesloten, 1 minder dan vorig jaar. „Maar dat koor is gestopt om andere redenen dan corona.” Wel kan het zijn dat koren geen afdracht hebben gedaan van contributiegelden, waardoor het lijkt als of mensen zijn gestopt, maar verenigingen in wezen slapend zijn.

Bij de meeste mannenkoren in Limburg worden de onderlinge contacten momenteel goed onderhouden, zegt Van de Winkel. „Ik hoor terug dat de meesten de draad straks weer oppakken. Al geldt het motto ‘eerst repareren, dan pas repeteren’. Als je een jaar niet gezongen hebt, dan gaat je stem achteruit. Dan moet je trainen en je repertoire pimpen. Na de eerste repetitie duurt het zeker een half jaar voordat je met goed fatsoen weer iets kunt uitvoeren.”

Kerkkoren

„Corona heeft de klok binnen het kerkelijke koorleven in Limburg in ieder geval tien jaar vooruit gezet.” En dat bedoelt Ed Smeets, vicaris liturgie en kerkmuziek binnen het bisdom Roermond, niet positief.

„Het is alsof we zijn aanbeland in een situatie die we voorzien hadden voor 2030. En die situatie is niet fraai”, zegt hij, doelend op de stilte en de stilstand bij de kerkkoren. „Nog voordat iemand over aerosolen begon, zijn de kerkkoren in maart 2020 op slot gegaan. Leden zijn op leeftijd, behoren echt tot de risicogroepen. Oudere leden willen geen spelbreker zijn, maar je ziet wel dat ze een geschikte gelegenheid afwachten om een keer te stoppen.”

Jongeren

Van het opheffen van kerkkoren als gevolg van de crisis heeft Smeets nog niet gehoord. „Maar dat kan een vertekend beeld zijn, omdat samenkomsten zoals vergaderingen van verenigingen niet zijn toegestaan. Dan is het ook moeilijk om je op te heffen.” Toch ziet de vicaris ook positieve zaken zoals het enthousiasme onder jongerenkoren. En er ontstaan nieuwe composities en allerlei ensembles die kleinschalige optredens verzorgen tijdens missen en uitvaarten. „Dat verdwijnt straks niet. Dat is echt iets nieuws.”

Jongeren actiever bij harmonieën en fanfares

Ook Dorrie Besouw, vicevoorzitter van de Limburgse Bond van Muziekgezelschappen constateert nauwelijks extra opheffingen en opzeggingen. „Drie zaken zijn belangrijk: het sociaal aspect, de financiën en de muzikale uitdaging.”

Volgens haar weten verenigingen met een sterk sociaal gezicht momenteel de meeste leden tevreden te houden en te binden. En vooral jongeren manifesteren zich meer dan voorheen. „Met dank aan de pubquiz die ze organiseren of hun rol tijdens videomeetings. Ze willen straks echt de kar graag gaan trekken.”

Wel baren de financiën veel gezelschappen zorgen door het wegvallen van sponsoren en het uitblijven van inkomsten uit concerten en recepties. „En in sommige gemeenten worden harmonieën en fanfares ook nog eens gekort op subsidie.”

De muzikale uitdaging is momenteel een stuk moeilijker te verwezenlijken. „Samenspelen is een stuk ingewikkelder dan samen zingen”, zegt ze. „Al mogen kinderen onder de 17 wel samen buiten muziek maken. Maar daarvoor is het nog te koud en het waait te hard.”

Reageren: jos.vandecamp@delimburger.nl

Archieffoto Jan-Paul Kuit zangkoor Forever Young Leudal

Comments are closed.